Vitiligo Hastalığının Belirtileri ve Tedavisi

124
Bu makeleyi Ortalama 6 dakikada okuyabilirsiniz.

Vitiligo Nedir?

Halk arasında ala hastalığı olarak bilinen vitiligo, deride beyaz lekelerin oluşması ile ortaya çıkan bir cilt hastalığıdır. Deriye rengini veren melanosit hücreleri herhangi bir nedenle hasar görür veya yıkıma uğrarsa, görevini tam olarak yerine getiremez hale gelir. Böyle bir durumda deri normal rengini kaybedecektir.

Vitiligo, cildin bazı küçük bölgelerinde görülebileceği gibi çok büyük bir alanı da kapsayabilir. Cinsiyet ve ırk fark etmeksizin herkeste görülebilir. Genellikle güneş gören açık yerlerde daha da belirginleşmektedir. Düzgün çizgiler veya yama benzeri dağınık şekiller halinde oluşan beyaz lekeler yani vitiligo hastalığı bulaşıcı değildir. Tedavisi genel olarak mümkün olsa da bazı vakalarda olumsuz sonuçlar elde edilebilmektedir.

El, yüz, kol ve ayaklar olmak üzere vücudun her yerinde oluşabilir. Sağlığı tehdit etmez ve herhangi bir ağrıya neden olmaz ancak kişiyi daha çok psikolojik yönden olumsuz etkilemektedir. Özellikle yüz bölgesinde beyaz lekeler oluşması kişinin kendini kötü ve mutsuz hissetmesine neden olabilir. Ancak bu rahatsızlığa yakalananlara moral ve ilham olması açısından bir örnek verilecek olursa;

Dünyaca ünlü manken Winnie Harlow da vitiligo hastalığı olmasına rağmen bundan en ufak bir rahatsızlık duymadan, mesleğini yapmaya devam etmektedir. Hatta bu özelliği onun daha çok akılda kalmasını ve ünlü markalar tarafından daha çok tercih edilmesine sebep olmaktadır. Yani kişilerin kendisiyle barışık olması halinde, hiçbir şey onların ne mutlu olmasına ne de başarısına engel değildir.

Vitiligonun Nedenleri

Nedeni kesin olarak bilinmeyen vitiligonun, otoimmün bir bozukluk olduğu tahmin edilmektedir. Yapılan bazı araştırmalar bu durumun doğruluğunun kanıtlandığını göstermektedir. Vitiligo vakalarının %30’unda, diğer aile bireylerinde aynı durumu yaşayanların olduğu tespit edilmiştir. Yani vitiligo nedenleri arasında genetik yatkınlık söz konusu olmaktadır. Esas nedeni, kişinin bağışıklık sisteminin kendi hücrelerine saldırarak hasar oluşturması ve hatta yok etmesidir.

Bunun yanında, vitiligolu kişilerde üzüntü, yorgunluk ve stres gibi dönemlerde ciltlerindeki beyaz lekelerin arttığı tespit edilmiştir. Başka bir bağışıklık sistemi hastalığı ile bağlantısı olduğu uzmanlarca kabul edilen vitiligo; hipertiroidi, addison hastalığı, anemi ve diyabet gibi hastalıklarla doğrudan ilişkilidir.

Vitiligonun Belirtileri

Vitiligonun tek belirtisi deride oluşan süt rengi beyaz lekelerdir. Nadiren lekelerin oluştuğu bölgedeki kıllarda da beyazlaşma oluşabilir. Koyu tenli kişilerde daha çabuk fark edilen bu durum, ten rengi açık olan insanlarda zor ve geç fark edilmektedir. Ancak güneşte çok fazla kalınması halinde ya da bronzlaşmadan sonra dikkat çekmektedir. Kişide pigment kaybı sürekli aynı hızda ilerlemez. Hastalık başladıktan bir süre sonra durabileceği gibi ara vermeden büyük bir bölüme yayılarak devam da edebilir.

Derideki renk kaybı; odaksal, genelleşmiş ve bölümlü olmak üzere 3 şekilde oluşur. Odaksal olan vitiligo vakalarında lekeler birkaç küçük nokta halindedir. Bu duruma merkezi tip vitiligo da denmektedir. Bölümlü veya parçalı olan türünde ise renk kaybı vücudun belli bir kısmında görülür. Genelleşmiş vitiligo türünde ise vücudun her yerinde beyaz lekeler oluşabilir.

Vitiligo Hastalığını Önleme Yolları

Vitiligo rahatsızlığının kesin nedeni bilinmediğinden, önleme yolları hakkında da net bir şey söylemek zor olacaktır. Ancak vakaların çoğunluğu üzerinde yapılan analizlere ve uzman görüşlerine göre; bir otoimmün hastalığı olduğu tahmin edildiği için bağışıklık sisteminin güçlü olması vitiligoyu önleme yolları arasında sayılabilir.

Bunun için bağışıklık sistemini güçlendirici besinler tüketilmeli, sigara, alkol gibi alışkanlıklar hayatımızdan çıkarılmalıdır. Bunun yanında aşırı stres, yorgunluk ve travma boyutuna ulaşacak üzüntü durumları da vitiligo sebepleri arasında gösterilmektedir. Bu nedenle stres unsurundan diğer tüm hastalıklardan da korunma adına uzak durmalı, ruh sağlığına önem verilmelidir.

Bazı uzmanlar vitiligo hastalığını önleme yolları arasında güneş ışınlarından korunmanın da etkili olacağını belirtmektedir. Güneşin zararlı ışınlarından korunmak için evden çıkılmadan önce mutlaka yüksek koruma faktörlü güneş kremlerinin sürülmesi alışkanlık haline getirmelidir. Alınacak bu tedbir, güneş lekelerinin oluşmasını da önleyecektir. Ayrıca bilinmesi gereken başka bir husus ise; vitiligolu olan yere dövme yaptırmamalıdır. Dövme yaptırmak vitiligo hastalığına neden olmaz ama var olan durumun ilerlemesini sağlayabilir.

Vitiligo Teşhisi

Vücudunda her beyaz leke oluşan kişinin vitiligo olduğunu söylemek doğru olmaz. Vitiligo tanısı için önce bir dermatoloji uzmanına gidilmelidir. Doktor hastanın şikayetlerini dinler ve oluşan lekeleri inceler. Birçok kez sadece dışarıdan bakılarak hastalığın teşhisi konsa da, kesin tanı yapılan test sonuçları ve beyaz alanlardan alınan dokunun incelenmesi ile konmaktadır.

Bunun için cilt biyopsisi yapılır ve deride pigment eksikliğinin olup olmadığı kontrol edilir. Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi vitiligo, başka hastalıklarla aynı anda oluşabilir veya diğer hastalıkların habercisi olabilir. Bu nedenle hastanın tiroid hormonlarına, B12 vitamini eksikliğine ve kan değerlerine bakılır.

Doktor muayene ve teşhis esnasında kişiye; ailesinde vitiligolu birinin olup olmadığını, güneşe karşı hassasiyet durumunu, saçlarının 35 yaşından önce beyazlaşıp beyazlaşmadığını ve son dönemlerde aşırı strese maruz kalıp kalmadığını sorabilir.

Vitiligonun Tedavisi

Vitiligo hastalığının kişilere sağlık açısından herhangi bir zararı yoktur. Fakat lekelerin kötü görünümü nedeniyle tüm şikayetler duygusal alanda gelmektedir. Tedavi sürecindeki amaç deriye eski rengini geri kazandırmaktır. Birçok yerde kesin tedavisinin olmadığı yönde bilgiler yer alsa da, bilimsel araştırmalar erken müdahale edilmesi halinde vitiligonun büyük ölçüde durdurulup, tedavi edildiğini göstermektedir.

Tedavi seçenekleri arasında genellikle kremler, ışın tedavileri, lazer ve reçete edilen ilaçlar sayılabilir. Bir diğer yöntem ise cerrahi müdahaledir. Bu yöntem kişiyi bir hayli yorduğu ve zor olması nedeniyle pek fazla tercih edilmez. Sağlam deri dokusundan nakil yapma esasına dayanan bu operasyon kısmen olumlu sonuçlanmaktadır.

Vitiligo lekelerinin durdurulamadığı ve tüm vücudu etkisi altına almaya başladığı durumlarda, sağlıklı yani koyu renkli deriye depigmentasyon uygulanır. Bu şekilde derinin renginin açılması sağlanır. Böylece sağlıklı ve vitiligolu olan kısımların renk tonunun eşitlenmesi hedeflenir. El, kol, ayak ve bacaklarda meydana gelen lekelerin, vücudun diğer kısımlarında oluşanlarına göre daha direnç gösterdiği ve tedaviye yanıt vermediği bilinmektedir.

Her hastalıkta olduğu gibi vitiligoda da ek vitaminlerden ve bitkisel kürlerden yararlanılabilir. Papatya suyu veya ginkgo biloba çayı içilerek vitiligo hastalığının etkileri azaltılabilir. Bunun yanında zencefil veya zerdeçal içerisine sürülebilir kıvam olacak kadar (göz kararı koyulabilir) bal ekleyerek bir maske oluşturulabilir ve bu karışım beyaz lekelerin üzerine sürebilir. Cilt üzerinde 15-20 dakika bekletilecek bu maskeler haftada 1-2 defa uygulanabilir. Bu tür karışımlar aynı zamanda kan akışının hızlanmasını, cildin canlanmasını ve nefes almasını sağlayacaktır.

Bu İçeriğe Kaç Puan Verirsiniz ?
[0 Kişi Oyladı Toplam Puanı: 0]
Yorumları Görüntüle

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir