Safra Taşı Nedenleri, Belirtileri, Çeşitleri

116
Bu makeleyi Ortalama 6 dakikada okuyabilirsiniz.

Safra Taşı Neden Oluşur?

Safra taşı ilk olarak safra kesesinin konumunu ve işlevini bilmemiz gerekiyor. Safra kesesi olarak tanımlanan organın karaciğerin hemen altında yer aldığını söyleyebiliriz. Burada karşımıza çıkan işlev ise karaciğerin salgıladığı ve ince bağırsakta oluşan safraların atılımını sağlamaktır. Safra kesesi gün içerisinde tükettiklerimiz doğrultusunda oluşan safrayı bünyesinde toplar. Sonrasında ise onikiparmak bağırsak vasıtasıyla atar.

Normal işleyiş bu şekilde olmasına karşın bazı durumlarda farklı noktalar dikkat çekebiliyor. Örneğin bazı kişilerin safra kesesi düzenli çalışmayabiliyor. Bu durum ise safra taşı oluşumuna sebep oluyor. Safra kesesinde sorun olanların büyük çoğunluğu işlevini yerine getirememesi sorunuyla karşı karşıya kalıyor. Yetişkinlerde ortalama 700 ml civarında bir safra üretiminin normal karşılandığı söylenilebilir. Yani her gün düzenli olarak bu safra kese içerisinde asidik yapıyla buluşuyor. Ardından ise onikiparmak vasıtasıyla atılması gerekiyor.

Safra taşı oluşumunun temelinde ise atılamayan safranın oluşturduğu katı yapılar yer alıyor. İnsanlar safra taşı problemiyle hastaneye başvurduklarında ilginç boyutlarla da karşılaşılabiliyor. Çoğu insan için geneli kapsayan safra taşı boyutu bir pirinç tanesi standartlarındadır. Fakat bunu pinpon topu kadar olan safra taşları ile kıyaslayabiliriz.

Çoğu zaman karnın sağ üst kısmına doğru saplanan bir ağrının safra taşı belirtisi olacağı söylenir. Karaciğere vuran ve vücudun farklı noktalarında da hissedilebilen bir ağrıdan söz etmekteyiz. Yani yalnızca safra kesesini kapsayan bir ağrı değildir.

Safra Taşı Belirtileri

Safra taşı belirtileri için öncelikle ağrıları göz önüne almamız gerekiyor. Her ne kadar safra taşı ile alakalı olsa da farklı noktalara kadar sıçrayabilecek ani ve keskin ağrılar gözlemlenebilir. Safra taşı veya safra kesesi rahatsızlıklarında vücudun bazı bölümlerinde görülen ağrılar sinyaller olarak gözlemlenebilir.

  • Karnın sağ üst bölümünde ağrı
  • Kürek kemiklerinde ağrı
  • Karın bölgesinde ağrı
  • Göğüs kemiklerinin bittiği noktada ağrı
  • Sırt ağrısı
  • Sağ omuz ağrısı

Ağrılar çoğu zaman belli belirsiz aralıklarla meydana gelir. Kimisi için dakikalar süren bir ağrı vardır ve oldukça sancılı geçer. Aniden başlayan ve kısa süreli olmasına karşın çok ciddi bir hissiyat yaratan ağrılardır. Bazılarında ise tam tersine daha az ağrı olmasına rağmen saatler boyu sürebilir.

Safra Taşı Çeşitleri

Safra taşı türleri farklı yapılardan oluştuğu için ayrılmaktadır. Genel anlamda insanların çok büyük bir çoğunluğu Kolesterol taşları ile şikâyette bulunur. Ancak daha ender görünmesine karşılık Pigment taşları göz ardı edilemez.

  • Kolesterol Taşları

Kolesterol taşları safra kesesi içerisinde kolesterol seviyesinden dolayı artan katılaşmış cisimlerdir. Sarı renge sahip olması ve safra taşı şikâyetiyle başvuranların çok büyük bir çoğunluğu kapsaması sebebiyle herkesin bildiği safra taşı tanımıdır. Safra taşı şikâyetlerinin %80’ini kapsar.

  • Pigment Taşları

Pigment taşları ise kolesterol taşlarından farklı olarak bilirubin ile alakalıdır. Safra salgısının içerisindeki bilirubin miktarı arttıkça pigment taşları tanısı baskın gelir. Rengi sarıya nazaran kahverengi ve siyah arasındaki tonlardadır.

Safra Taşı Nedenleri

Safra taşı oluşması için temel anlamda çok farklı sebeplere rastlayamıyoruz. Aslında şimdilerde yapılan araştırmalar daha çok safra kesesinin işlevini yerine getirememesi üzerine kurulu gibi duruyor. Fakat asıl mesele kolesterol ve bilirubin seviyesi ile ilişkilendirilebilir. Safra taşı türleri göz önüne alındığı zaman safra taşına bu iki enzimin sebep olduğunu anlamak zor olmuyor.

  • Safra Kesesinin İşlevini Yerine Getirememesi

Safra kesesinin düzenli olarak karaciğerin sindirimini kolaylaştıran bu safrayı tahliye etmesi gerekiyor. Günlük olarak 700 ml seviyesine ulaşan bir yetişkin safra üretimi söz konusudur. Her zaman onikiparmak bağırsağa bu tahliyenin yapılması gerekmektedir. Burada asıl sorun safra kesesinin çalışmasına karşın tam anlamıyla boşaltılamaması da olabilir. Safranın birikmesiyle beraber katılaşma süreci başlar ve safra taşı için tüm sebepler yaratılmış olur.

  • Kolesterol Miktarı

Safranın aşırı düzeyde kolesterol barındırması durumunda kolesterol taşları ortaya çıkar. Burada yaşanan sorun ise karaciğerin safranın kapasitesinin üzerinde kolesterol üretmesidir. Bir anlamda kolesterol seviyeniz dengede değilse safra taşı için risk faktörü taşıyorsunuz demektir.

  • Bilirubin Miktarı

Bilirubin seviyesinin artması veya azalması kan hücreleri için önemli bir unsurdur. Safranın aşırı düzeyde bilirubin barındırması ise Pigment taşlarına yol açar. Haliyle safra taşı için gereken ortam bu kez Bilirubin seviyesinden ötürü hazırlanmış olur.

Safra Taşı Riskini Kimler Taşır?

Safra taşı sorunu ile hastaneye başvuranların genel anlamda en büyük problemi kolesterol ya da bilirubin oluyor. Ancak bazı faktörlerin burada tetikleyici olabileceğini unutmamak gerekiyor. Hayatımıza veya sağlığımıza dair pek çok ayrıntının safra taşı riski için söz konusu olabileceğini yabana atmamalıyız.

  • 40 yaş ve sonrası
  • Hamilelik sonrası
  • Mide operasyonları
  • Kolesterol yönünden zengin beslenmek
  • Östrojen alımı (gıdalar, ilaçlar vb)
  • Crohn hastalığı
  • Yağlı yiyecekler tüketmek
  • Obezite
  • Siroz
  • Lifli gıda tüketiminin az olması
  • Gebelik
  • Safra taşı şikâyetinin ailede görülmesi
  • Hızlı kilo vermek (şok diyetler, aç kalmak vb)
  • Diyabet
  • Kolesterol ilaçları

Burada ek olarak kadınlar ve erkekler üzerinde yapılan araştırmalara değinmek gerekiyor. Bir kadın ile erkek sağlığını karşı karşıya koyduğumuz zaman tüm verilerin aynı olduğunu varsayalım. Bu bağlamda kadınların safra taşı riskini iki kat daha fazla taşıdığı saptanmıştır. Buna ek olarak kolesterol ve östrojen gibi etkenleri göz önünde bulundurduğumuzda kadınların safra taşı rahatsızlıkları için üç kata kadar daha fazla risk taşıyabileceğini rahatlıkla söyleyebiliriz.

Safra Taşı Ne Zaman Tehlikelidir?

Safra taşı sorunu yaşayanların aynı zamanda komplikasyon riskiyle karşı karşıya kalacaklarını bilmeleri gerekir. En sık rastlanan safra taşı komplikasyonları ise şu şekilde sıralanıyor.

  • Safra kesesi kanseri
  • Safra kanallarında tıkanıklık
  • Safra kesesi iltihaplanması
  • Pankreas kanalında tıkanıklık

Ancak burada atlanılan nokta safra kesesi operasyonundan kaçınılması oluyor. Bunun sebebi ise halk arasında sindirim için önemli bir yere sahip olduğunun düşünülmesidir. Elbette ki safra kesesinin bir görevi vardır. Ancak safra kesesi ameliyatı olarak safra kesesi alınan insanların hayatlarına sağlıklı biçimde devam ettiklerini de göz önünde bulundurmalıyız.

Yalnızca bazı semptomlar görüldüğü zaman doktora giderek safra taşı ile ilgili bir muayene olmanızda yarar olduğunu söylemek istiyoruz. Örneğin göz akında veya cildinde bir sararma gözlemlediğiniz zaman muhtemelen bilirubin dengesinde bir oynama olmuştur. Dolayısıyla Pigment taşları riskiyle doktora başvurmanızı öneririz.

Karın ağrısına ateşlenme ekleniyor ve dik oturmak veya durmak mümkün olmuyorsa mutlaka en yakın hastaneye gitmenizi öneririz. Yemek yedikten hemen sonra hazımsızlık sorunlarında da safra taşı önemli bir rol oynayabilir. Bu sorun aynı zamanda ağız kokusu, ağızda asidik bir yapının tadı veya çeşitli bulantı ve kusma belirtileriyle birlikte gözlemlenir.

Bu İçeriğe Kaç Puan Verirsiniz ?
[0 Kişi Oyladı Toplam Puanı: 0]
Yorumları Görüntüle

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir