Rota Virüsü Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi

50
Bu makeleyi Ortalama 5 dakikada okuyabilirsiniz.

Rota virüsü erken çocukluk döneminde meydana gelen şiddetli mide ve bağırsak iltihabının (gastroenterit) dünya genelindeki en yaygın nedenidir. Hemen hemen bütün çocukların 5 yaşına kadar bu hastalığa yakalanma riskleri bulunmaktadır. Bu hastalığa neden olan enfeksiyon oldukça bulaşıcıdır. Sulu ishal, kusma ve ateş gibi belirtilerle kendini gösteren rotavirüs, gelişmekte olan ülkelerde yılda yaklaşık yarım milyon çocuğun ölümüne neden olmaktadır. Hastalığın kuluçka süresi yaklaşık 2 gündür. Genellikle 5-9 gün sonra kendi kendine iyileşir.  Belirtilerin azalmasına yardımcı olacak ilaçlar olsa da rota virüsünü tedavi edebilecek ilaç yoktur. Rotavirüs enfeksiyonunu önlemek için piyasada çeşitli aşılar mevcuttur ancak aşılanmış çocuklar bile bir kereden fazla bu hastalığı hafif şekilde geçirebilirler.

Rota Virüsü Nedir? Nasıl Bulaşır?

Rotavirus, özellikle 2 yaşından küçük çocuklarda ciddi ishal sorununa neden olan viral bir enfeksiyondur. 5 yaşın altındaki çocuklarda tüm ishal vakalarının neredeyse %10’u rota virüsü nedeniyledir. Enfeksiyon ve buna bağlı ishal, küçük çocukların vücut sıvılarını çok hızlı bir şekilde kaybetmelerine ve dehidratasyona girebilmelerine neden olduğu için tehlikeli olabilir. Enfeksiyonlar en çok kış ve ilkbahar aylarında görülür. Virüs yetişkin bireylere oranla çocuklara daha kolay bulaşır. Neyse ki, çocukları rotavirüse karşı korumaya yardımcı olacak 2 çeşit aşı mevcuttur. Ancak bu aşılar ücretsiz olarak yapılmamaktadır ve fiyatları da pahalıdır.

Bu hastalık oldukça bulaşıcıdır ve hastalıklı bir kimsenin kusmuğu ve dışkısı kanalıyla şu yollardan yayılır:

• Kişiden kişiye temas; örneğin hasta olan bir kişiye veya virüsü elinde taşıyan bir kişiye dokunmak

• Virüs bulaşmış olan eşyalar

• Virüs bulaşmış olan yiyecek ve içecekler

• Virüs aynı zamanda hapşırma ve öksürme ile de yayılır

Rota Virüsü Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın neden olduğu belirtiler genellikle çocuk enfekte olduktan 2-3 gün sonra ortaya çıkar. İlk belirtiler ateş, kusma ve midede rahatsızlık hissidir. Bu belirtileri karın krampları ve sulu ishal izlemektedir. İshal hafif ya da şiddetli seviyelerde olabilir ve yaklaşık 5-9 gün sürebilir.

3 yaşın altında olan çocuklarda şiddetli ishal dehidratasyona (vücutta sıvı kaybına) neden olduğu için çok tehlikelidir ve tedavi edilmezse ölümcül sonuçlara neden olabilir.

Dehidratasyon Belirtileri

• Az idrara çıkma

• Ağız ve boğaz kuruluğu

• Ayağa kalkarken baş dönmesi

• Ağladığı zaman çok az ya da hiç gözyaşı olmaması

• Uyku düzeninde bozukluk ya da kafa karışıklığı

• Yorgunluk veya huzursuzluk

• Sinirlilik

• Hızlı nefes alıp verme

• Uzun süre bebeğin bezinin kuru kalması

Rota Virüsü Teşhisi Nasıl Yapılır?

Doktor öncelikle fiziksel muayene ve belirtiler ile ilgili sorduğu sorularla teşhis koymaya çalışacaktır. Bazı durumlarda, hastanın dışkı örneği bir laboratuvara gönderilerek analiz edilebilir.

Rota Virüsü Nasıl Tedavi Edilir?

Rotavirus viral bir enfeksiyon olması nedeniyle antibiyotiklerle tedavi edilemez. Ayrıca hastalığa neden olan enfeksiyon yakından izlenmelidir, çünkü küçük çocuklarda ishal durumu vücutta yüksek oranda sıvı kaybına neden olabilir.

Çocuğun kaç kez idrara çıktığına dair kayıt tutmak, doktoru dehidrasyonla ilgili doğru bilgilendirmede yardımcı olacaktır. Bebekler en az altı saatte bir ve 2 yaşından büyük çocuklar en az sekiz saatte bir idrar yapmalıdır. Çocuğun susuz kaldığının düşünülmesi halinde hemen bir sağlık kuruluşna başvurulmalıdır.

Tedavi süreci, su kaybını önlemek için ağızdan sıvı alınmasını (örneğin, çokça duru sıvı tüketmek) içerir. Seyreltilmemiş meyve suyu ve içeceklerden kaçınılmalıdır; çünkü bunlar sıvı kaybını ve ishali artırabilir. Sıvı kaybını takviye eden içecekler eczanelerde mevcuttur.

Doktor tarafından tavsiye edilmediği sürece çocuklar başta olmak üzere hastalara kusma ve ishali önleyici ilaçlar verilmemelidir.

• Tedavi süresince ishal durdurucu ilaçlar kesinlikle kullanılmaz.

• Tedavi sürecinde yapılan uygulamaların amacı kaybedilen su, tuz ve şekeri yerine koymaktır. Kusması olmayan çocuklarda öğünler sık olarak ve az verilmeye özen gösterilir. Ağızdan, evde hazırlanmış tuzlu şekerli su karışımlarından verilerek yağsız yiyecekler tercih edilmelidir. Yoğurt, pirinçli yoğurt çorbaları, muz ve patates püresi gibi ishale uygun besin maddeleri, bebeklerde anne sütü ve özel ishal mamaları öncelikle verilmelidir. Su kaybı olan ve kusan hastalar hastaneye yatırılarak damardan sıvı desteği almalıdır.

• Hastalıktan korunmak için hijyen kurallarına özen göstermek gerekmektedir.

• Çocukların el temizliğine dikkat edilmeli ve kreş, anaokulu öğrencileri hasta olduklarında okula gönderilmemelidir. Ev içinde bulaşma ihtimalini önlemek için ortak kullanılan oyuncak ve benzeri eşyaların temizliğine özen gösterilmelidir.

• Emziren anneler, bebeklerinin altını temizledikten sonra ellerini yıkamadan kesinlikle bebeğe temas etmemelidir.

Rota Virüsü Aşısı

h1n1 viruses

Hastalıktan korunmada geliştirilen rota virüs aşılarının uygulanması çok önemlidir. Bebekler 2. ayına geldiklerinde ilk dozu, 4. ayına geldiklerinde ise 2. dozu ağız yapılır. Ülkemizde, Rotarix ve Rotateq markalarında iki rotavirüs aşısı bulunmaktadır.

Rota Virüsü Aşısı Ne Zaman Yaptırılır?

Rotavirüs aşısı, 6 aydan küçük bebeklere en az 4, en fazla 8 hafta ara ile 2 dozda uygulanabiliyor. 6 aylık olmadan aşılama işleminin bitirilmiş olması gerekiyor. (Kısacası bebek 5 aylıkken ilk dozun yapılması halinde 6 aylıkken 2. doz yapılamıyor; dolayısıyla o zaman ilk doza da gerek yoktur).

Aşı uygulaması ağız yolu ile yapılır, enjeksiyon şeklinde uygulanmaz. Aşı sonrasında hemen beslenme mümkündür, diğer aşılarla birlikte yapılabilir, geçimsizliği yoktur. Aşıyı bebeğin kusması halinde tekrarlanmasına gerek yoktur, içeride kalan 1-2 damla bile koruyuculuğu sağlamaya yeterlidir.

Rota Virüsü Aşısının Yan Etkileri Nelerdir?

Aşının ağır yan etkisi bulunmamaktadır. 6 ayın altındaki bebeklerde uygulanan rotavirüs aşısına bağlı bağırsak düğümlenmesi sıklığı hastalığa bağlı bağırsak düğümlenmesi sıklığından bile daha azdır. Güvenilirliği ve koruyuculuğu yaklaşık %90-95 oranındadır.

Bu İçeriğe Kaç Puan Verirsiniz ?
[0 Kişi Oyladı Toplam Puanı: 0]
Yorumları Görüntüle

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir