Kolesterolü Ne Yükseltir, Nasıl Düşer ve İner

225
Bu makeleyi Ortalama 6 dakikada okuyabilirsiniz.

Kolesterol Neden Yükselir?

Kolesterol birçok kişinin ortak sorunu olmasına karşın ne olduğuyla ilgili bir bilgi sahibi değiliz. Kan plazmalarında taşınan steroidlerden birisi olan ve hücre zarlarında gözlemlenen bileşimdir. Aslında bir sterol olduğunu söylemek çok daha doğru bir tanım olacaktır. Steroid ile alkol bileşiminden meydana gelir. İnsanların kolesterolü yükselmesin diye hayvansal gıdalar tüketmemesi ise kısmi olarak doğrudur.

Çünkü insan vücudunda olan kolesterolün çoğunluğu hücre zarlarından temin edilir. Yani kolesterol miktarını bir yüzdelik dilim olarak alacak olursak %15’ini dışarıdan yediğimiz gıdalar vasıtasıyla almaktayız. Geriye kalan %85’i ise hücre zarlarında bulunmaktadır. Burada temel faktör ise iyi kolesterol ve kötü kolesterol olarak adlandırılan yapıdır.

  • İyi Kolesterol

İyi kolesterol olarak adlandırılan durum Lipoprotein açısından zengin yüksek yoğunluğa sahip olan kolesteroldür. Kan testi sonuçlarında HDL olarak gözlemlenir.

  • Kötü Kolesterol

Kötü kolesterol ise tam tersi olarak Lipoprotein bakımından düşük bir yoğunluğa sahiptir. Tanımı kan testlerinde LDL olarak yapılır.

Dolayısıyla kötü kolesterolün kanda artması pek çok sağlık sorununu beraberinde getirir. Buna damar sertleşmesi ve damar tıkanıklıkları ilk sıradan örnek gösterilebilir. Ayrıca kalp rahatsızlıklarıyla doğrudan bağlantılı olduğu ispatlanmıştır. Bu yüzden insanlar hayvansal gıdaların içerdiği kolesterolden ötürü beslenmelerine dikkat etmektedir.

İyi kolesterolün vücudumuzda devam eden işleyişe katkı sağladığı bilinen bir gerçektir. Burada karaciğer başrol oynar ve buraya iletilen total kolesterolü vücudun tüm noktalarına dağıtabilir. Üstelik damarlardan kan plazmaları ile aktarılan iyi kolesterol tıkanmalar oluştuğunda tedavi edici bir rol üstlenir. Yani kötü kolesterol damar tıkanıklığına yol açarken, iyi kolesterol ise damar tıkanıklıklarını önler.

Kolesterolü Yükselten Etkenler

Kolesterolü yükselten çok farklı etkenlere rastlanabilir. Bunların başında ise beslenme akla geliyor. Tabi ki bunun bariz bir sebep olduğu tartışmaya kapalı. Fakat bunun dışında a hayatımızla ilgili çok fazla etken olduğunu vurgulamalıyız.

  • Beslenme Alışkanlığı

Kolesterol ile beslenme düşük miktarda kolesterol alınmasına karşılık önemlidir. Daha doğrusu kötü kolesterol alımında başrol oynar diyebiliriz. Örneğin Tereyağı ve peynir gibi faydalı süt ürünlerinin kolesterol yönünden zengin olduğu söylenebilir. Yine balık ve diğer deniz ürünlerini bunlara dahil edebiliriz. Kırmızı et ve yine sağlıklı olarak bilinen beyaz et bile kolesterol konusunda dikkat edilmesi gereken gruptadır. Günümüzde çikolata, gofret, kek, cips veya çeşitli atıştırmalıkların çoğu trans yağ içerir. Trans yağ ve doymuş yağ ise kolesterol yükselmesi için tetikleyici etkendir. Kalp ve damar sağlığı içinse ciddi bir nedene dönüşür.

  • Genetik

Genetik olarak ailenizde yüksek kolesterol öyküsü olduğunu biliyorsanız risk altındasınız. Kalıtsal olarak anneden veya babadan geçebilen bir rahatsızlık olduğu söylenebilir. Bunun sebebi ise hücre zarlarında üretilen kolesterol miktarının fazlalığıdır.

  • Fiziksel Hareket

Günlük hareket sınırınızı arttırmak sağlık açısından önem taşır. Kolesterol içinse kötü kolesterolün yükselmesini önlemek amacıyla etkin bir sonuca dönüşür. Tabi ki kalp, akciğer ve damar rahatsızlıkları için günlük fiziksel aktivitelerin mutlaka yapılması şart. Bunlara kolesterol dahil edilebilir.

  • Çeşitli Rahatsızlıklar

Diyabet hastalarının en büyük sorunlarından birisi kolesterol olarak bilinir. Çünkü diyabet temel anlamda kanda bulunan şeker seviyesinin artmasıdır. Artan şeker seviyesi ise iyi kolesterol yapılarına zarar verir. Buna karşılık kötü kolesterol için böyle bir etkisi yoktur. Yani iyi kolesterolün azalmasını sağladığı için yüksek kolesterol kaçınılmaz olur. Benzer bir durum böbrek hastalarında da gözlemlenir. Çünkü böbrek yetmezliği ya da böbreklerinde ciddi bir işlev sorunu olan insanlarda kolesterol miktarı hat safhalara çıkabilir.

  • Obezite

Burada temel alınan nokta bel çevresidir. Yani bel çevresinin belirli seviyeyi aşmamış olması gerekir. Özellikle Obezite riskinin dışında fazla kilolar bile kolesterolü tetikleyebilir. Erkeklerin bel çevresi 102 santimetre, kadınların bel çevresi ise 89 santimetre olarak belirlenmiştir. Bu referans rakamları üst sınırdır. Rakamların üzerinde bir bel çevresine sahipseniz kesinlikle diyet ve egzersizlerle fazla kilolarınızdan kurtulmanız gerekiyor.

  • Sigara Kullanımı

Sigaranın doğrudan kolesterol üzerinde bir etkisi yoktur. Ancak damarların gördüğü tahribat ciddi bir sağlık sorununu tetikler. Bu tahribatla beraber damarlardan akan kanın içeriğinde bulunan kan plazmaları kolesterolü tahrip olan noktalarda bırakmak zorunda kalabilir. Biriken kötü kolesterolün ise damar sertliği veya damar tıkanmasına sebep olacağı aşikârdır.

  • Yaş

Yaş ilerlediği sürece kolesterol seviyesinin düzenli olarak arttığını görürüz. Burada yaşla doğru orantılı olmasından ötürü yaşlılık döneminde sık sık kolesterol teşhisi konulduğundan söz edebiliriz. Orta yaş itibariyle kontrollerin düzenli olarak aksatılmadan yapılması önerilir.

  • Cinsiyet

Normal şartlarda kadınlarda daha az seviyede görülen kolesterolün belirli bir dönemden sonra arttığı saptanmıştır. Erkeklerde ise yaşla beraber düzenli bir artış vardır. Kadınların menopoz itibariyle daha yüksek bir kolesterol oranına sahip olması orta yaşta kontrollerin önemini bir kez daha ortaya çıkarıyor.

Yüksek Kolesterol Nasıl Düşer?

Yüksek kolesterolü kontrol altında tutmak ve oldukça stabil bir yapıya bürünmesini sağlamak zordur. Özellikle emek saf etmeniz gereken bir durum olduğunu unutmamalısınız. Çünkü “Kolesterol yüksekliği” ile ilgili çözümler uzun vadede hayatınızı düzene sokabileceğiniz etkileri barındırır.

  • İdeal Kilo

Kilo vermek ve obezite formundan çıkmak sağlık açısından çok önemlidir. Erkeklerin 102, kadınların ise 89 santimetreden geniş bir bele sahip olmamaları gerekir. Ancak bu bele sahip olmamanız bile ideal kilonuzda olduğunuzu göstermez. Fazla kilolar kalp ve damar sağlığı açısından ciddi sorun yaratır. Bu durum ise doğrudan kötü kolesterol için zemin hazırlar.

  • Spor ve Egzersiz

Spor yapmanın insan sağlığı için önemi tartışılamaz. Ancak buna pek çoğumuz vakit ayıramıyoruz. Vakit ayırmamak dışında ise çözüm üretmiyoruz. Uzmanlara göre günde yapacağımız yarım saatlik hafif tempo yürüyüşler bile fiziksel aktivite açısından önem taşıyor. Bunu zenginleştirerek bisiklet sürmek, yüzmek veya belli tempoda egzersiz programları düzenlemek ise damar sağlığını fazlasıyla etkiliyor. Kolesterol seviyesi içinse ciddi anlamda önem taşıdığını söylemeden geçemeyeceğiz.

  • Beslenme

Beslenme açısından uygun bir diyet programıyla yola devam edebilirsiniz. Bunun için dikkat etmeniz gereken detayları ise yukarıda da belirttik. Yememeniz gereken gıdaları tüketmemeye özen göstermek bile kötü kolesterolü düşüren faktörler arasındadır. Ekmek benzeri ürünlerde tam tahıl tüketmek ilk adımınız olabilir. Sonrasında ise trans yağ, doymuş yağ, ayçiçeği yağı gibi sağlıksız yağları hayatınızdan çıkarabilirsiniz. Bunun yerine zeytinyağı kullanmak faydalı olabilir. Et ve süt ürünlerini dozajında yemek ve deniz ürünlerinden yalnızca damarlara iyi gelenleri tercih etmek önemli. Son olarak yemeklerde ve ara öğünlerde sebze ya da meyve tüketimini arttırmak kolesterolü düşürmek için kullanılan en önemli etkendir.

Bu İçeriğe Kaç Puan Verirsiniz ?
[0 Kişi Oyladı Toplam Puanı: 0]
Yorumları Görüntüle

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir