Kabakulak Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

112
Bu makeleyi Ortalama 6 dakikada okuyabilirsiniz.

Kabakulak Nedir?

Kabakulak, Paramyxoviridae ailesine ait bir virüsün nedenolduğu, insandan insana hava yoluyla bulaşan bir hastalıktır. Dünya genelindegörülebilen kabakulak, akut viral bir hastalık olup, söz konusu virüsün parotisolarak adlandırılan tükürük bezlerinde şişme ve ağrılara sebep olması şeklindetanımlanabilir. Sağlık Bakanlığı’nın çocukluk çağı hastalıkları içerisinde belirlediğikabakulak, genellikle 5-9 yaş arası dönemde ve kış aylarında ortayaçıkmaktadır.

Aşısının bulunmasıyla vakalar büyük oranda azalsa da, üçüncü dünya ülkelerinde halen önemli bir sağlık sorunu olduğu bilinmektedir. İnsandan insana öksürük, hapşırık veya konuşma esnasında hava yoluyla bulaşması nedeniyle halk sağlığı açısından son derece önemlidir. Bir RNA virüsü olan Paramyxoviridae, tükürük bezlerinde ağrılı şişkinliklere sebebiyet verir. Bu şişlik tek taraflı ya da çift taraflı olabilir. Ergenlik döneminde oluşması halinde çok nadiren de olsa kısırlık sorununa yol açabilen kabakulağın, 20.000 kişiden bir veya ikisinde ise işitme kaybına neden olduğu bilinmektedir.

Kabakulak Hastalığının Nedenleri

Kabakulak hastalığının asıl nedeni az önce de söz ettiğimizgibi, Paramyxoviridae adı verilen bir RNA virüsüdür. Bu virüs, çevrenizdekabakulak geçiren biri varsa, öksürme ya da hapşırma yoluyla size çok kolay birşekilde geçebilir. Hastalığın kuluçka dönemi 2 hafta kadardır. Bu nedenlekabakulağa yakalananlardan bu süre zarfında uzak durulmalıdır.

Bilindiği gibi her virüsün veya bakterinin vücutta tutunduğu bölge farklıdır. Kabakulak hastalığına yol açan Paramyxoviridae virüsü ise özellikle parotis denen tükürük bezlerinde kendine bir yer edinir. Buraya yerleşen virüsler boğazda, kulakta, kulak arkasında şişlik ve ağrılara sebebiyet verir. Hastalığa bu ismin verilmesi de kulak bölgesinde oluşması nedeniyledir.

Kabakulak Hastalığının Belirtileri

Kabakulak semptomları çocuklarda hafif şekilde seyrederken,ergenlerde ve yetişkinlerde işitme kaybı ve kısırlık gibi ciddi sorunlara nedenolabilir. Virüs, vücuda yerleştikten yaklaşık 2-3 hafta sonra belirti vermeyebaşlar. Kabakulağın belirtileri kişiden kişiye ve yaşa göre değişkenlikgöstermektedir.

Bilimsel araştırmalar göstermiştir ki; kabakulak geçiren kişilerin yaklaşık %30-40’ında hiçbir belirti gözlenmemektedir. Hastaların %20’lik gibi bir kısmında ise menenjit, ense sertliği ve baş ağrısı gibi ağır durumlar görülmektedir. Kabakulak hastalığının en yaygın belirtileri;

• Kulak ve kulak çevresinde ağrıya neden olan şişlikler

• Boğaza kadar inen şişkinlik

• Ağızda kuruluk

• Kusma hissi

• Halsizlik

• Baş ağrısı

• Yüksek ateş

• Karında ve karnın alt bölgesinde ağrı

• Kulaklarda çınlama ve daha ileri vakalarda işitme kaybı

• Boğazda ağrı

• İştahsızlık

• Dilde demir tadı hissi

• Erkeklerde testiste, kızlarda yumurtalıklarda şişme. Yine aynı şekilde bu bölgelerde iltihap sorunları

• Menenjit hastalığına neden olan beyin zarı iltihaplanması

• Tiroit bezleri ve pankreasta iltihaplanma

Kabakulak Kısırlık Yapar mı?

Kabakulak denince herkesin aklına direkt kısırlık ile olan bağlantı gelmektedir. Ülkemizin birçok kesiminde kabakulağın özellikle erkek çocuklarında kısırlığa yol açtığına inanılmaktadır. Evet, bu bilgi yanlış değildir ancak kabakulak geçiren her çocuğun, ileriki hayatında kısırlık sorunu yaşayacağına dair bir genelleme yapılamaz.

Kısırlık durumunun nadiren görüldüğünü söyleyen uzmanlar, ancak çift taraflı testis iltihabı (orşit) gibi ileri vakalarda, bu sorunun meydana gelebileceğini belirtmektedir. Özellikle ergenlik döneminde kabakulak geçiren kişilerin daha dikkatli olması ve hemen bir doktora gitmesi gerekmektedir.

Kabakulak Nasıl Önlenir?

Kabakulak, kızamık ve kızamıkçık hastalıklarını önlemenin enkesin yolu aşı yaptırmaktır. Aşısı bulunmadan önce çocuklar arasında en fazlagörülen hastalıklar olan bu grup, bulunan aşılar sayesinde büyük orandaazaltılmıştır. Yani kabakulağı önlemenin ilk adımı zamanında aşı yaptırmaktır.

Bunun dışında, kişisel temizliğe özen göstermek, biriyle tokalaşıldıktan sonra elleri yıkamak, öksürürken ve hapşırırken ağzın kapatılması, hasta olduğunu bildiğiniz birinin yanında durmamak en basit önlemler arasında sıralanabilir. Şayet aynı evde yaşadığınız biri kabakulak geçiriyorsa, böyle bir durumda maske takarak önlem alabilirsiniz.

En sık çocuklarda görüldüğü için kabakulaktan korunma yöntemlerini anlatırken anne ve babaları unutmamak gerekir. Eğer çocuğunuz kabakulak olduysa ve başka bir çocuğunuz da varsa, tedavi olumlu sonuçlanıncaya kadar maske takmasını ve ayrı odalarda uyumasını sağlamalısınız. Tabi aynı önlemler kendiniz içinde geçerli olmalıdır.

Kabakulak çoğunlukla okul çağındaki çocuklarda görüldüğü için çocuğunuzun sınıfında bu hastalığı geçiren varsa, yine benzer önlemleri alabilirsiniz. Uzmanlar da, hastalığın başlamasıyla beraber okula veya işe gidilmemesini, bu kişilerin izole edilmesini önermektedir.

Kabakulak Aşısı Ne Zaman Yapılır?

Kızamık, kabakulak ve kızamıkçık üçlü aşı olarak karmaşekilde uygulanmaktadır. Sağlık Bakanlığı’nın belirlediği aşı takvimi’ne göre;kabakulak aşısı iki doz halinde uygulanmaktadır. Aşının ilk dozu 12. ayda,ikinci doz ise ilkokula başlamadan önce yani 6 yaşında uygulanmaktadır.Kabakulak aşısı canlı virüs içeren bir aşıdır ve yeterli bağışıklığınsağlanması için iki doz halinde uygulanması gerekmektedir.

%95 koruyucu etkisi olan MMR aşısı ülkemizde 2005 yılından bu yana bağışıklama programı içerisinde çocuklara uygulanmaktadır. Aşı yapıldıktan sonra çok hafif ağrı veya ateş semptomları görülebilir. Bazı durumlarda ise alerjik reaksiyonlar, eklem ağrıları ve geçici duyamama sorunları oluşabilir. Bu nedenle ebeveynler endişe duymamalı ama yine de bir doktora danışmalıdır.

Kabakulak Tanısı Nasıl Konur?

Kabakulak tanısı nasıl konulur sorusunun en basit cevabı,hiç kuşkusuz kulak arkasından boğaza kadar inen şişlik olacaktır. Tükürükbezlerinde oluşan iltihaplanma, dışarıya şişlik olarak yansıyacaktır. Ağızdanbademciklere bakıldığında da normalin dışında bir görüntü varsa kabakulak hastalığındanşüphe edilmelidir.

Vücut ateşinin 37 – 40 arasında seyretmesi, baş ağrısı, halsizlik gibi durumlar kabakulak belirtileri arasında yer almaktadır. Ancak kabakulak her zaman fiziki muayene yöntemiyle teşhis edilemeyebilir. Hastalığın kesin tanısı laboratuvar testleri ile ortaya konulur. Kan tahlilleri veya kültür testi tanı için uygulanabilmektedir.

Kabakulak Hastalığının Tedavisi

Kabakulak viral bir hastalık olduğu için tedavi yöntemlerihastalığın seyrinin hafifletilmesine yönelik olmaktadır. Doktor önerisiyle evdeuygulanabilecek kabakulak tedavisinde esas amaç hastanın vücudunun virüse karşıantikor üretmesi ve kendi kendine iyileşmesidir. Eğer virüs aşı olmuş birinebulaştıysa, vücut zaten o virüsü tanıdığı için hastalık kendini göstermez.

Bilinmesi gereken bir başka husus ise; kabakulak olduktan sonra aşı yaptırmak hastalar için bir fayda sağlamaz. Ancak virüsle yeniden karşılaşılması halinde daha önceden antikor üretildiği için sorun oluşmaz. Yani bir kez kabakulak hastalığı geçiren kişi hayatı boyunca virüse karşı antikor geliştirerek, kendi kendine iyileşecektir. Tedavi sürecinde hastalar tarafından özen gösterilmesi gereken hususlar;

• Bir süre okul ve işe gidilmemelidir

• Ağrıyan bölgelere 15-20 dakika kadar günde 2-3 defa sıcak havlu veya sıcak su torbası konulmalıdır

• Bol su içilmelidir

• Ekşi, acı, tuzlu gibi gıdalardan hastalık süresince durulmalıdır

• Tükürük bezlerinde şişlik oluştuğunda yutkunma güçlüğü meydana gelir. Bu nedenle katı gıda yerine çorba türü yemekler tercih edilmelidir.

Bu İçeriğe Kaç Puan Verirsiniz ?
[0 Kişi Oyladı Toplam Puanı: 0]
Yorumları Görüntüle

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir