Frengi Nedir, Nasıl Bulaşır, Belirtileri Tedavisi

113
Bu makeleyi Ortalama 6 dakikada okuyabilirsiniz.

Frengi Hastalığı Nedir?

Frengi ya da bilinen diğer adıyla sifiliz, cinsel yollabulaşan kronik bir enfeksiyon hastalığıdır. Treponema pallidum adı verilen birbakterinin sebep olduğu frengi, vücudun birçok organını tutar ve hastanın hayatitehlikesi bulunmaktadır. Cinsel birliktelik veya açık yaradan geçebildiği gibikan yoluyla da bulaşabilmektedir.

16. yüzyılda Asya ve Avrupa kıtalarında en sık görülen cinsel hastalıklar arasında yer alan frenginin, daha çok denizciler ve askerlerde rastlandığı bilinmektedir. Bu hastalığın en önemli sebebinin ise çok eşlilik olduğu belirtilmektedir. Frengi hastalığının belirtileri ortalama 10-60 gün arasında ortaya çıkmaktadır. Hastaların genelinde genital organ etrafında ağrısız, yüzeysel olarak ülserleşmiş lezyonlar oluşmaktadır.

Çıbana benzeyen bu lezyonlar bazen tek bazen de birden çok olabilmektedir. Bu yaralara tıp dilinde şankr adı verilmektedir. Frengiden dolayı ortaya çıkan yaralar, hastalığın ilk evresinde görülmektedir. Genellikle 2-3 hafta içerisinde kendiliğinden iyileşir fakat bu durum hastalığın geçtiği anlamına gelmemektedir.

Frengi hastalığı 4 ana evreden oluşmaktadır. Bu evreler;

• Birinci evre frengi (primer sifiliz)

• İkinci evre frengi (sekonder sifiliz)

• Latent evre frengi (gizli dönemdeki sifiliz)

• Üçüncü evre frengi (tersiyer sifiliz)

Frengi evrelerinin genel özelliklerini ve her evrede meydana gelen belirtileri yazımızın ilerleyen kısımlarında sizlerle paylaşacağız. Frengi hastalığı hakkında genel bir bilgilendirme yaptıktan sonra, son derece ciddi bir sağlık sorunu olduğunu hatırlatarak, sebep olan faktörleri, önleme yollarını, nasıl bulaştığını ve tedavi şeklini daha ayrıntılı bir şekilde öğrenelim.

Frengi Hastalığının Nedenleri

Frengiye neden olan ana faktör Spiroket grubunda yer alan,Treponema pallidum adı verilen bir bakteri türüdür. Bu bakteri insana cinsel birliktelikesnasında geçmektedir. Kan yolu bulaşma yolları arasında yer alsa da bu durumnadiren görülmektedir. Eğer hamile bir anne adayı frengi taşıyıcısıysa,bebeğine de geçer ve ölü doğumlara sebep olabilir. Hastalık vajinal, anal veoral olmak üzere tüm cinsel ilişki türlerinde bulaşabilmektedir. Korunmasızcinsel ilişki ve çok eşlilik faktörleri hastalığın bulaşma riskiniartırmaktadır.

Frengi Hastalığının Belirtileri

Frenginin belirtileri evrelerine göre değişiklikgöstermektedir. Diğer tüm hastalıklarda olduğu gibi frengide de erken teşhistedavinin verimli sonuç vermesi açısından son derece önemlidir. Bu nedenleşimdi sayacağımız belirtiler arasında herhangi birini veya birkaçını gördüğünüzde,hiç vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna giderek gerekli testlerinyapılmasını istemelisiniz. Frenginin evrelerine göre belirtileri;

Birinci Evre Frengi (Primer Sifiliz) Belirtileri

Hastalığın ilk dönemi olan primer frengide ilk olarak çıban benzeri oluşumlar meydana gelmektedir. Hastalığın belirtileri enfeksiyona yakalandıktan yaklaşık 1 ay sonra ortaya çıkar. Cinsel organda, anüs çevresinde, ağız içinde, boğazda veya vajinanın içinde çıkan küçük boyuttaki bu çıbanlar genellikle ağrıya neden olmaz. Birkaç hafta içerisinde geçer ancak bu hastalığın iyileştiği anlamına gelmez. Bu nedenle tedavi aksatılmadan tamamlanmalıdır.

İkinci Evre Frengi (Sekonder Sifiliz) Belirtileri

Eğer birinci evrede tedavi edilmez veya tamamlanmaz ise bu kez hastalıkta ikinci evre başlar. Bu dönemde hastalığın etkeni olan bakteriler tüm vücuda yayılır. Çıban oluşumundan yaklaşık 5 hafta sonra; ciltte kızarıklık, döküntü, iştahsızlık, halsizlik, çabuk yorulma, baş ağrısı, yüksek ateş, vücutta kırgınlık ve ağrı, saç dökülmesi, grip benzeri belirtiler, kilo kaybı, eklemlerde ağrı, boğaz ağrısı, lenf bezlerinde şişme ve vücutta beyaz lekeler gibi belirtiler oluşmaktadır. Ciltte meydana gelen döküntüler kaşıntıya neden olmaz fakat hastalığın bulaşıcı özelliğini barındırır.

Latent Evre Frengi (Gizli Sifiliz) Belirtileri

Latent evrede birinci ve ikinci dönemde görülen frengi belirtileriortadan kalkmaktadır. Ancak yine hastalığın tam olarak geçtiğidüşünülmemelidir. Enfeksiyona neden olan bakteriler halen vücutta olabilir vekan testi ile varlığı kontrol edilmelidir. Test sonucuna göre vücutta halaenfeksiyon varsa tedaviye devam edilmelidir. Bu evre erken ve geç latent olarakikiye ayrılmaktadır.

Erken latentte bakteri bulaşmasına rağmen iki yıla kadar olan süreçte hiçbir bulgu görülmez. Geç latentte ise iki yıldan daha fazla sürede frengi bulgusuna rastlanmamaktadır. Diyelim ki belirtiler tamamen ortadan kalktı ve siz kontrol amacıyla test yaptırmadınız. Böyle bir durumda hayatınız boyunca frengi ile yaşamanız gerektiğini unutmamalısınız.

Üçüncü Evre Frengi (Tersiyer Sifiliz) Belirtileri

Diğer evreler tedavi edilerek atlatıldığı takdirde frenginin üçüncü evresinin yaşanmasına gerek kalmaz. İstatistikler frengi tedavisi görmeyen kişilerin yaklaşık %20’sinin üçüncü aşamayı yaşamak zorunda kaldığını göstermektedir. Kaldı ki bu aşamaya gelmek oldukça uzun zaman gerektirmektedir. Tersiyer frengiye erişmek için enfeksiyonun 2 -20 yıl arasında, hatta bazı vakalarda 50 yıl kadar vücutta bulunması gerekmektedir. Peki, en ağır ve tehlikeli olan tersiyer frengide hangi belirtiler ortaya çıkmaktadır?

Bakterilerin yayılımı artar, kemiklerde, karaciğerde, sinir dokularında, ciltte, kalpte, damarlarda görülebilir. Santral sinir sistemini tutması halinde nörolojik bozukluklara sebebiyet verebilmektedir. Frengi üçüncü evreye varacak kadar uzun sürerse; zihinsel sorunlara, hafıza kaybına, körlüğe, menenjite, felçliğe, kalp yetmezliğine, kemiklerde tahribata, beyin ve omurilikte enfeksiyonlara ve bazı durumlarda ölüme bile yol açabilmektedir.

Frengiden Korunma Yolları

Frengiden korunmak için oldukça basit önlemler alınabilir.Tek eşlilik ve ilişki esnasında prezervatif kullanmak tüm cinsel hastalıklariçin en önemli korunma yollarıdır. Tek eşli bir cinsel yaşam sürmek hem sizinhem de partnerinizin sağlığı açısından çok önemlidir.

Birden çok kişiyle cinsel ilişki yaşamak, anal ve oral seks, biseksüel ilişki hastalığın bulaşma riskini artırmaktadır. Eğer kan nakli yapılması gerekiyorsa, kan verecek kişinin gerekli testlerinin yapıldığından emin olmalı ve bir hastalık olup olmadığı kontrol edilmelidir. Yine anneden bebeğe geçtiği için de anne adaylarının düzenli olarak sağlık kontrolleri yaptırması önerilmektedir.

Frengi Hastalığının Tedavisi

Frengi hastalığından şüphe edilmesi halinde ürolojidoktoruna gidilmelidir. Eğer hastalık erken evredeyse antibiyotik tedavisiuygulanır. Erken müdahale edildiğinde hastalığa sebep olan bakterinin vücuttanyok edilmesi sağlanabilmektedir. Ancak daha ileri vakalarda antibiyotiktedavisi yeterli olmamaktadır. İleri aşamalarda tedavi 1 -2 yıl kadarsürebilmektedir.

Tedavi gören hastanın yaraları iyileşene kadar cinsel ilişkiye girmesi yasaklanır. Eğer hasta evli biriyse eşinin de korunma adına benzer tedavileri görmesi istenebilir. Ancak başarılı bir tedavi sürecinin sonrasında bile hastalık yeniden ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle her yıl kan ve idrar örnekleri alınarak kişi kontrol altında tutulmalıdır.

Son derece ciddi bir sağlık sorunu olan frengi hastalığının ana tedavi şekli antibiyotik kullanımı olsa da uzmanların önerdiği bazı doğal yöntemlerle de hastalığın belirtilerinin azaltıldığı tespit edilmiştir. Bunların başında sağlıklı beslenmek ve düzenli egzsersiz yapmak gelmektedir. Uzmanlar frengi tedavisi boyunca iyi bir beslenme programının bağışıklık sistemini güçlendirdiğini ve hastalıkla daha rahat savaşıldığını söylemektedir.

Hareketli bir yaşam tarzı diğer tüm hastalıklarda olduğu gibi frengide de tedavi yöntemleri arasında karşımıza çıkmaktadır. Düzenli olarak yapılan hafif egzersizler ve yürüyüşler stresin azalmasına, kasların gevşeyip ağrıların dinmesine, enerji seviyesinin yükselmesine ve depresyon benzeri ruhsal sorunların azalmasına fayda sağlamaktadır.

Bilindiği gibi antibiyotikler bir yandan hedef bakterilerin yok edilmesini sağlarken, bir yandan da vücudumuzdaki faydalı bakterilere de zarar verebilmektedir. Bu nedenle uzmanlar frengi tedavisi sürerken yoğurt yenmesini tavsiye etmektedir. Yoğurdu içeriğinde bulunan faydalı bakteriler bağışıklık sisteminin güçlenmesine ve antibiyotiklerin yok ettiği faydalı bakterilerin tekrar kazanılmasını sağlar.

Bu İçeriğe Kaç Puan Verirsiniz ?
[0 Kişi Oyladı Toplam Puanı: 0]
Yorumları Görüntüle

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir