Böbrek Taşı Neden Oluşur, Nasıl Tedavi Edilir

298
Bu makeleyi Ortalama 5 dakikada okuyabilirsiniz.

Böbrek Taşı Oluşumu

Genetik faktörler, kronik rahatsızlıklar, tüketilen besinler, idrar yolu enfeksiyonları gibi nedenlerle böbrek yollarında oluşan kitlelere böbrek taşı denir. İdrar içerisinde hastalıkları önleyen bir takım maddeler yer alır. Vücut bu maddeleri tam olarak üretemez, zamanla da böbrek taşına neden olur. Özellikle çok sıcak bölgelerde yaşayanların riski daha fazladır. Güneşe maruz kalan vücut D vitaminini aşırı derecede alır, kalsiyum kullanımı artar, böylece taş oluşumu meydana gelir.

Görülme Sıklığı ve Nedenleri

ABD’de yapılan araştırmalarda her 100 bayandan 5’inde, her 100 erkeğin ise 10’unda böbrek taşı oluşumu gözlemlenmiştir. Özellikle yeterince su içmeyen kişilerde hastalığın görülme sıklığı daha fazladır. İdrar içerisinde biriken maddelerin dışarı atılması için sıvı tüketimi şart. Normalde 2-2.5 litre sıvı tüketmek gerekir, bu tüketim 1 litre ve altına indiyse, ayrıca yorucu ve terletici bir iş yapılıyorsa risk artmaktadır.

Yeterli sıvı tüketimi ve tedavi ile böbrek taşı vücuttan kolayca atılır lakin bu süreç ağrılı geçebilmektedir. Taş oluşumu sonrası erken önlem alınmazsa farklı hastalıklar da görülebilir. Düzensiz beslenen, kilolu, obez, sağlıksız diyet, ailesinden olanlar, sıvı almayanlar ve 30-50 yaşındaki kişilerde böbrek taşı konusunda yüksek risk altındadır.

Böbrek Taşının Belirtileri ve Etkileri Neler Olabilir?

Bu taşların oluşumu ilk günlerinde belli olmayabilir. İdrarda biriken maddeler mesaneye gidebilir ve zamanla işemede zorluklara neden olabilir. Durduk yere gelen ağrılar, midede kasılmalar, bağırsaklarda kısa süreli kuvvetli sancılar ile kendisini belli eder.

  • Bulantı ve İstifra,
  • İdrarda olağan dışı renk değişimi ve kanlanma,
  • Titreme hissi,
  • Yüksek veya hafif ateş,
  • Sırtın alt kısımlarında ağrılar,
  • Midede sancı,
  • Kasıkta, yumurtalıkta oluşabilecek ağrılar böbrek taşının belirtilerindendir.

Bu semptomlardan sonra önlem alınmadığı takdirde;

  1. Böbrekte taş oluşumunun sürekli hale gelmesi,
  2. Enfeskiyonel rahatsızlıklar,
  3. Böbreklerin zamanla görevini yerine getirememesi,
  4. Böbrek rahatsızlıklarının uzun süre geçmemesi gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

Böbrek Taşının Çeşitleri ve Tedavisi

Çeşitleri

Böbrek taşının türlerine göre tedavisi de farklılık göstermektedir. En sık rastlanılan 4 çeşidi bulunur.

Sistin: Sistinüri sorunu bulunanlarda görülür, genetiktir, bay ve bayanlarda görülme ihtimali vardır.

Kalsiyum: 25’li yaşlarda daha çok görülür ve dünya üzerinde en sık rastlanılan böbrek taşı türüdür.

Ürik asit: Proteinin çok tüketilip vücuttan atılamaması ile ürik asit artar. Genelde erkeklerde görülen bir taş türüdür.

Strüvit: Bayanlardan daha sık görülen bir enfeksiyon türüdür. İdrarda zorlanma böbreklerde daha ciddi hastalıklara sebep olabilir.

Bazı ilaçların yan etkisi de bu oluşumu tetikleyebilmektedir.

Tedavisi

Doktor kontrolünden sonra nedeni tespit edilir, uygun tedavi yöntemi belirlenir. Böbrek taşının en temel tedavisi beslenme şeklini değiştirmektir. Kişiye uygun beslenme listesi ve sıvı tüketimi sağlanır. Kalsiyum nedenli oluşanlar için miktarlar azaltılarak önlem alınır.

Basit taşlar için günde 2 litre su içerek, vitamin-mineral dengesi sağlanarak taş küçükse düşürülmeye çalışılır. Sancılar çok şiddetliyse hastanede kalma durumu ortaya çıkabilir.

  • İdrardaki taş oluşumunu önleyecek ilaçlar,
  • Sitrüvit nedenli hastalık için antibiyotik,
  • Ürik asit düzenleyici ve tedavi edici haplar,
  • Balık, tuz ve sodyum içeren bazı gıdaların azaltılması,
  • Protein bazlı yiyeceklerin en az indirilmesi tedaviye yardımcı olacaktır.

Bazı durumlarda ilaçlar, diyetler hastalığı önlemez. Bu gibi durumlarda cerrahi operasyon gerekebilir.

Ameliyat gereken durumlar;

  1. Taş idrar ile kendiliğinde atılamayacak boyuta gelmişse,
  2. Hem idrar çıkışını zorlaştırıyor hem de böbreklerin işini yapamaz hale gelmesine neden oluyorsa,
  3. Böbrek taşının boyutunun sürekli artması,
  4. Hastanın hayatını etkileyecek oranda ağrı-sancı varsa ameliyat gerekebilir.

Ses ile Böbrek Taşı Tedavisi

ESWL için ilk olarak taşın boyutu, bulunduğu yer ve şekline bakılır. En çok tercih edilen yöntemlerdendir, anestezi ihtiyacı yoktur, maksimum 3 seans denenir, olmazsa farklı yönteme geçilir. Ses dalgası ile taş ufalanır ve idrar ile temizlenmesi sağlanır.

Üreter Taşı Ameliyatı

Eğer taş böbreklerden dışarıya çıkmışsa URS tercih edilir.  Anesteziye ihtiyaç vardır ama bıçak altına yatma gibi bir durum yoktur. İdrar çıkış deliğinden içeri girilerek lazer ile taş ufalanır ve çıkarılır, aynı gün taburcu olunabilir.

Böbrek Taşı Ameliyatı (RIRS)

Nano teknolojinin gelişmesi ile ufak deliklerden bile bıçak kesiği olmadan operasyonlar yapılıyor. İdrar deliğinden böbreklere kadar ulaşılarak 15-20-25 milimetre boyutundaki taşlara kadar tedavi mümkündür. Hastalar 24 saat içinde normal yaşamlarına dönebilirler.

Kapalı Böbrek Taşı Ameliyatı (PNL)

Bazı taşlar boyut ve kalınlık olarak fazla olduğundan kolay parçalanamazlar. Bu nedenle genel anestezi sonrası vücutta 1 santimetrelik bir yer açılarak kullanılacak tüpler ile parçanın alınması sağlanır. Kesiğin boyutu çok olmadığından 72 saat sonra hasta normal hayatına devam edebilir.

Taşların çok büyük olması durumunda ender kullanılan açık ameliyat yöntemi ile taş alınır. Laparoskip yöntemde de 10 milimetrelik alan açılarak taş çıkarılır, kesi küçük olduğundan hasta hemen iyileşir.

Böbrek Taşı Oluşumu Nasıl Önlenebilir?

  • Uygulanabilecek en basit ve sağlık 2 veya 3 litre arası su tüketimidir. Kahve ve alkol gibi içecekler vücuttaki suyu da emeceği için zararlı olacaktır.
  • Sağdan soldan duyduğunuz ilaçları değil, Doktorunuzun tavsiye ettiği böbrek taşı düşüren ilaçları kullanmalısınız. Bazı kimyasallar taş oluşumunu tetikleyebilir.
  • Beslenme alışkanlıklarınızda değişikliğe gitmelisiniz. Taş oluşumuna sebep olan vitamin-mineralleri çok almamaya özen göstermelisiniz. Özellikle süt ve süt ürünlerinin aşırı tüketimini azaltın.
  • Taş oluşumu oksalat kökenliyse soda ve çikolata gibi besinlerden uzak durun.
  • Sistin nedenli taş için deniz ürünleri tüketimini azaltın.
  • Gut yani ürik asit nedeniyle oluştuysa et ve türlerini minimuma indirmelisiniz.

 

Bu İçeriğe Kaç Puan Verirsiniz ?
[0 Kişi Oyladı Toplam Puanı: 0]
Yorumları Görüntüle

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir