Beyin Kanseri Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

160
Bu makeleyi Ortalama 9 dakikada okuyabilirsiniz.

Beyin Kanseri

Beyin kanseri (tümörü), beyindeki hücrelerin aşırı büyümesi nedeniyle gelişir. Bu kanserli hücreler doğrudan beyinde başlayabildiği gibi vücuttaki kanserli başka bölgelerden de metastaz (sıçrama) yoluyla beyne yayılabilir. Beyin kanserlerinin kesin nedeni günümüzde tam olarak bilinmese de en yaygın beyin kanseri genellikle genetik kökenlidir. Radyasyona maruz kalmak gibi dış faktörler beyin kanseri olma riskini arttırır. Belirtileri kitlenin büyüklüğüne, konumuna ve büyüme hızına göre değişkenlik gösterir ama genel olarak nedensiz, şiddetli ve zamanla artan baş ağrıları, denge kaybı, görsel- işitsel sorunlar, bulantı, kusma ve zihinsel faaliyetlerde güçlükler yaşanır. Uygulanacak tedavi, tümörün türü ve durumuna göre saptanır. Beyin kanserini önlemeye yönelik kanıtlanmış hiçbir önlem yoktur.

Beyin Kanserinin Nedenleri

Birincil beyin tümörü türünün kesin bir nedeni yoktur. Ancak araştırmalara göre beyin kanseri riskini tetikleyebilen başlıca risk faktörleri şunlardır:

• Kalıtsal Genetik

• Baş bölgesinin radyasyona veya başka kimyasallara maruz kalması

• HIV enfeksiyonu

• Sigara kullanmak

• Çevresel toksinler

• Yapılan bazı araştırmalar, kesin olmasa da cep telefonu kullanımının beyin kanserini tetikleyebileceğini varsaymaktadır.

• İkincil beyin tümörleri kanserli bir organdan metastazla beyine sıçrayarak gelişebilir.

Beyin Kanseri Belirtileri

• Nedeni olmayan ve yavaş yavaş artıp zamanla sıklaşan şiddetli baş ağrıları

• Açıklanamayan bulantı ve kusma

• Çift görme, bulanık görme veya görüş alanının daralması

• İşitme, koku, tat alma sorunları

• Vücudun bir kısmında, kol ya da bacakta zayıflık, duyu veya hareket kaybı

• Felç (inme)

• Denge kaybı

• Konuşma veya kelimelerihatırlama zorluğu

• Gündelik konularda kafa karışıklığı

• Davranış değişiklikleri. Özellikle asabi olmak

• İlk defa kasların ani ve istemsiz olarak hareket etmesiyle gerçekleşen nöbet geçirme

Beyin kanserinin belirtileri tümörün büyüklüğüne, lokasyonuna ve büyüme hızına bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu nedenle belirtileri genel ya da özellikli olabilir. Genel belirtiler, tümörün beyin ya da omurilik üzerindeki baskısından kaynaklanır. Özellikle belirtiler ve semptomlar beynin belirli bir kısmı tümör yüzünden iyi çalışmadığında ortaya çıkar.

Beyin Kanseri Teşhisi

Eğer yapılan fizik muayene esnasında beyin kanserinden şüphelenmeye neden olacak belirtiler bulunursa, ardından bir dizi test uygulanabilir. Bu testlerin bazıları şunlardır:

Nörolojik test: Nörolojik testte çoğunlukla görme, işitme, güç, denge, koordinasyon ve refleksler kontrol edilir. Örneğin bir tümör nedeniyle kafatasındaki basınç yükselirse şişebilen optik siniri görüntülemek amacıyla oftalmoskop kullanılır. Bir veya daha fazla alanda karşılaşılan zorluk, beynin tümör tarafından etkilenen kısmıyla ilgili bazı bilgiler verir.

Görüntüleme testleri: MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme) beyin tümörlerinin teşhis edilmesinde yaygın kullanılır. Bazı vakalarda bu test uygulanırken koldaki bir damardan tümörlü alanı belirginleştirebilmek için boya enjekte edilebilir. Fonksiyonel MR gibi özel birçok bilgisayarlı tomografi bileşeni, doktorun tümörü değerlendirmesine ve bir tedavi süreci planlamasına yardımcı olabilir.

Vücudun diğer bölgelerinde kanser bulmak için testler: İkincil bir tümörden şüphe ediliyorsa doktor kanserin nereden kaynaklandığını belirlemek için kan tahlilleri, pet taraması gibi başka testler önerebilir. Örneğin akciğer kanseri bulgularını aramak için BT (bilgisayarlı tomografi) veya PET taraması yapılabilir.

Beyin Kanseri Türleri

Beyindeki Birincil Tümörler

Bu tipteki tümörler, beynin kendisinde veya beyin zarlarında, kafatası (kranial) sinirlerinde, hipofiz ya da epifiz bezindeki dokularda gelişir. Bu tümörler sağlıklı hücrelerin mutasyonuyla başlar ve mutasyona uğrayan hücrelerin çoğalarak büyümesi, bölünüp sağlıklı hücrelere saldırmasıyla devam eder. Böylece anormal hücrelerin toplamı tümörü oluşturur. Bunlar genel olarak malign (kanserli) tümörler olarak tanımlanır ve bazıları şunlardır:

• Malign (kanserli) tümörler

• Ependimom, Astrositom

• Glimo , Glioblastom

• Oligodendroglioma, Medulloblastomu,

• Pediatrik beyin tümörleri, Pineoblastoma

• Embriyonal tümörler, Koroid pleksus karsinomu

Beyindeki İkincil Tümörler

İkincil beyin tümörleri, vücutta başka bir organda başlayan ve daha sonra beyine yayılan (metastaz) kansere bağlı tümörlerdir. Beyinde bir ya da birden fazla tümör gelişebilir. Bu tümörler, genellikle vücudunun başka bir organında kanser gelişmiş vakalarda görülse de nadiren vücudun başka yerlerinde başlayan kanserin ilk belirtisi olabilir. Yetişkin bireylerde ikincil beyin tümörleri birincil beyin tümörlerinden çok daha yaygındır. En yaygınları; kolon, meme böbrek, akciğer ve cilt kanserleridir.

Çocuklarda Beyin Kanseri

Çocuklarda beyin kanseri vakaları yetişkinlere göre farklı gelişir. Beynin farklı lokasyonlarına ve omuriliğe yayılma riski taşır. Lösemi, lenfoma gibi kan kanserlerinden sonra bu hastalığın görülme oranı yüksektir.

• Pediatrik Beyin Tümörleri

• Embriyonal tümörler

• Koroid pleksus karsinomu (nadir görülür)

Beyin Kanseri Evreleri

Beyin kanseri vakaları genellikle ne kadar hızlı büyüdüklerine ve yakın dokuları istila edebileceklerine göre I-IV arasında bir ölçekte derecelendirilir.

EVRE I: Beyin kanseri başlangıç seviyesindedir ve henüz yayılım göstermemiştir.

EVRE II: Kanser hücresi yavaş ilerleyerek büyür.

EVRE III: Beyindeki tümör biraz daha büyümüştür ve aktif olarak yayılarak anormal hücre geliştirme eğilimine sahiptir.

EVRE IV: Beyin kanserinin en son evresidir. Kanser hücreleri hızla çoğalarak çevresindeki beyin dokularına zarar verir.

Beyin Kanserinin Tedavisi

Beyin kanserinin tedavisi, genel sağlık ve tercihlerin yanı sıra tümörün türüne, büyüklüğüne ve konumuna bağlıdır.

Ameliyatla Tedavi

Bazı beyin kanseri vakalarında tümörler küçüktür ve çevrelerindeki beyin dokusundan ayrılması kolaydır. Bu gibi durumlardada tam cerrahi tekniğini kullanmak mümkündür. Diğer durumlarda, tümörler kendilerini çevreleyen dokudan ayrılamazlar veya beyindeki hassas bölgelerin yakınında bulunurlar ve tam cerrahi müdahale riskli hale gelir. Böylesi bir durumda tümörün sadece bir kısmı alınarak belirti ve semptomlar azaltılabilir.

Radyasyon Tedavisi

Radyasyon tedavisi sürecinde tümörlü hücreleri öldürmek için X ışınları gibi yüksek enerjili ışınlar kullanır. Radyasyon, vücuda veya nadiren beyin tümörüne yakın bir bölgeye verilebilir. Metastaz yoluyla oluşan ve beyinde birçok tümör oluşturan beyin kanserlerinde radyasyon tüm beyne de uygulanabilir. Radyasyon tedavisinin yan etkileri alınan radyasyonun tipine ve dozuna bağlıdır. Tedavi esnasında veya hemen sonrasında görülen yaygın yan etkilerin bazıları yorgunluk, baş ağrıları, hafıza kaybı ve kafa derisi tahrişleridir.

Proton ışınlarının kullanıldığı yeni bir radyasyon tedavisi şekli, beyin tümörü olan kişilerde uygulanmaya başlanmıştır. Beynin hassas bölgelerine çok yakın olan tümörlere proton ışınları uygulamak radyasyonla ilişkili yan etki riskini azaltabilir. Ancak bu yöntemin, X-ışınları ile standart radyasyon tedavisinden daha etkili olduğu henüz kanıtlanmamıştır.

Radyocerrahi

Stereotaktik radyocerrahi gerçek anlamda bir ameliyat şekli değildir. Tedavi tümöre hassas şekilde yönlendirilmiş radyasyonu en fazla 1-2 seansta çok daha yüksek dozlarda uygulamayı içerir.

Kemoterapi

Kemoterapi sürecinde tümörlü hücreleri yok etmek için ilaçlar kullanır. Kemoterapi ilaçları hap halinde ağız yoluyla alınabilir veya damara doğrudan enjekte edilebilir. Beyin tümörlerini yok etmek için en sık kullanılan kemoterapi ilacı, bir hap olarak alınan Temozolomid‘dir. Kemoterapi yönteminin yaygın yan etkileri bulantı, kusma ve saç dökülmesidir.

Steroid ilaç tedavisi

Beyin kanseri ilk teşhis edildiğinde, radyoterapi veya ameliyattan önce ya da sonra veya IV. evrede steroid ilaçlar kullanılabilir.

Hedefli ilaç tedavisi

Hedefli ilaç tedavileri, kanser hücrelerinde bulunan özellikli anormalliklere odaklanır ve onları bloke ederek kanser hücrelerinin yok olmasına neden olur. Hedefli terapi ilaçları özellikle belirli beyin tümörlerine uygulandığında umut verici sonuçlar doğurmaktadır. Bu tedavi yöntemini geliştirmek üzere klinik çalışmaları devam etmektedir.

Palyatif bakım

Bazı beyin kanseri vakalarında, sağlık uzmanları hastaya palyatif bakım almasını önerebilir. Palyatif bakım, kanserin neden olduğu belirtileri hafifleterek hastanın yaşam kalitesini artırmayı amaçlar. Beyin kanserinin yayılmasını yavaşlatmanın dışında ağrıyı azaltabilir ve diğer belirtileri yönetmeye yardımcı olabilir.

Palyatif bakım, yaşamı sınırlandıran ya da ölümcül bir hastalık ile mücadele eden insanların hayatlarını olabildiğince rahat ve konforlu bir şekilde yaşamalarına yardımcı olur. Çoğunlukla ilerlemiş evrelerdeki kanserli hastalara uygulanır ancak kanser aktif olduğunda herhangi bir aşamada palyatif bakım kullanılabilir.

Tedaviden Sonra Rehabilitasyon

Beyin tümörü motor becerilerini, konuşmayı, görüşü ve düşünmeyi kontrol eden beyin kısımlarında gelişebileceğinden rehabilitasyon iyileşmenin gerekli bir parçası olabilir. Hastanın ihtiyaçlarına göre şu yollara başvurulabilir:

• Kayıp motor becerileri ve kas gücünü yeniden kazanmaya yardımcı olabilecek fizik tedavi uygulamaları

• Beyin kanseri veya başka bir hastalıktan sonra iş ve günlük faaliyetlere geri dönülmesine yardımcı olacak mesleki terapi alınması

• Konuşmada zorluk varsa konuşma patologları ile konuşma terapisi

• Okul çağındaki çocuklara, hafızalarındaki dalgalanmalar ile başa çıkmalarını ve beyin tümörü sonrası düşünme becerilerine yardımcı olacak eğitimler verilmesi

Beyin Kanserinde Yaşam Süresi

Kanserin tipi, evresi, hastanın teşhis sırasındaki yaşı ve genel sağlığı tedavinin kesin sonuç verip vermeyeceğine dair önemli kriterlerdir. Bazı hastalar tedaviye iyi cevap veren bir tümöre sahip olabilir ancak tümör bir süre sonra geri dönebilir. Bazı hastalarda tümör yavaş ilerliyor olabilir fakat türüne göre yaşam süresini kısaltabilir. Bundan dolayı kesin bir tedaviden, olası yaşam süresinden söz etmek zordur.

Beyin Kanserinde Ölüm Belirtileri ve Şekli

• İştahsızlık. Katı gıdalar tüketilemez, mama ile ya da damardan beslenme gerekebilir.

• Günlük su içme miktarında azalma olur

• Kabızlık, bulantı olur ve kilo verilir

• Halüsinasyonlar görülür

• Baş ağrısı olur

• Beden hareketleri yavaşlar

• İçe kapanılır, aile üyeleriyle bile iletişim kurmaktan kaçınılır

• Sürekli yatma ve uyku isteği olur

• Bilinç kaybın yaşandıktan yaklaşık bir-iki hafta sonra ölüm gerçekleşebilir.

Beyin Kanserinde Nasıl Beslenmeli?

Beyin kanseri hastalarına sadece protein ve yağlarla beslenme düzenine dayalı ketojenik diyet önerilmektedir. Bu beslenme düzeninin beyin tümörlerinin tedavi sürecinde olumlu sonuçlar verdiği görülmüştür. Ayrıca omega-3 yağ asitlerinin beyin tümörünü küçültücü etkileri olduğu da kanıtlanmıştır. Uzmanlar günde 4-6 gr. kadar Omega-3 alınması gerektiğini belirtmektedir. Bu diyete uygun başlıca besinler et, balık, kabuklu kuru yemişler ve başta peynir olmak üzere süt ve süt ürünleridir. C vitaminin tüketiminde de tümörlerin küçülebildiği gözlenmiştir.

Beyin Kanserine İyi Gelen Şifalı Bitkiler

• Zerdeçal

• Ökseotu

• Isırgan otu

• Kırmızı mantar

Beyin Kanseri Hastalarına Öneriler

Bir beyin tümörü teşhisi kişi için korkutucu olabilir. Hareketleriniz üzerinde çok az kontrol sahibi olduğunuzu hissetmenizi sağlayabilir. Ancak teşhisten sonra oluşabilecek şok ve kederle başa çıkmak için adımlar atabilirsiniz.

Hastalığınız hakkında bilgi edinin: Tedavi süreciniz hakkında doğru karar verebilmek için, beyin kanserinizin hangi tümörden kaynaklandığı, tedavi seçenekleri ve tedavi süreciniz hakkında doktorunuzdan bilgi alın.

Arkadaşlarınızı ve ailenizi yakın tutun: Yakın ilişkilerinizi güçlü tutmak, bu hastalıkla başa çıkmanıza yardımcı olacaktır. Aileniz ve arkadaşlarınız, ihtiyaç duyduğunuz her konuda size gerekli desteği sağlayıp yanınızda olabilir.

Konuşacak birini bulun: Hastalığınızla ilgili korku ve endişelerinizi paylaşabileceğiniz destek gruplarıyla iletişim kurun. Deneyim aktarımları hem kendinizi yalnız hissetmenizi engeller hem de hastalıkla mücadele etme motivasyonunuzu artırabilir.

Sizi rahatlatacak alternatif yöntemler keşfedin: Meditasyon, yoga, akupunktur, basit egzersizler, müzik ya da sanat terapileri, kanser tedavisinde özellikle stresle başa çıkmanıza yardımcı olabilir.

Bu İçeriğe Kaç Puan Verirsiniz ?
[0 Kişi Oyladı Toplam Puanı: 0]
Yorumları Görüntüle

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir